ZUK*-r Uzüuğuwr 36ğe fşaucnpnfg infnğumuz sr<uöüuwrz audu= sg vtğ Kndğ=rnw ausuğ! Uwi auzerhndsg^ nğ ausu.sçşj Eubrz=r 32 uzeus hşındkrdzzşğnd pşmufuğzşğg^ wuğsuğ üşırz huığuiışj Kndğ=rnw ausuğ% ub.uğau=upu=umuz rğ mbrxg fşğuauiıuışlnd^ hubıhuzumuz uxu<zuaşğkndkrdzzşğg uxu< spşlnd şd Uğşdsndı=rz ndppşul =upu=umuz huıüuszşğ wpşlnd ausuğ! 2004-rz Rikuzhndlr st< muösumşğhndu, fşaucnpnftz şı=^ şğmğnğe uzüus tğ^ nğ Kndğ=ru mg ardğgzmultğ ZUK*r pşmufuğzşğnd auzerhndsg! Fşaucnpnfrz suizumjşjuz Usşğrmuwr Srujşul Zuauzüzşğnd zu.uüua Iuzglı Kğusy^ (ğuziuwr zu.uüua Tsuzndtl Su=ğnz^ ZUK*-r gzeauzndğ =uğındpuğ Suğ= Xrdkkt^ Wndzuiıuzr Fuğvuhşı ?rğru=ni Srjnku=rig şd eubrz=r srdi uzeus hşındkrdzzşğnd pşmufuğzşğg! *ğumuğür arszumuz auğjşğg m'uxzvndtrz xndi-nd=ğuzumuz huışğuösrz^ Sr<rz Uğşdşl=r öuğüujndszşğndz^ Şdğnhuwr uzfıuzündkşuz znğ ausumuğürz^ hubıhuzumuz ,u.işğg çuğqğujzşlndz^ xuösumuz uğıueğndkrdzzşğg gzeluwzşlndz^ uauçşmvndkşuz ets huw=uğrz şd irhşxuzfıuzündkşuz! Fşğlnd,uçuzzşğnd uğcşdnğndszşğnf^ ZUK*z uwcs mg üızndr rğ öuğüujsuz znğ auzüğnduzrz st<! Jndğı huışğuösr ıuğrzşğnd {öihsuz eubrz=´tz şd aşıuüuwrz oüzucusşğnd muxufuğsuz nd .upupuhua ndcşğnd bğ<uyndltz şı=^ uwi+ğ eubrz=g mg fşğuqşdudnğndr% r huıui.uz Xndiuiıuzr aşı ersumuwndkşuz^ nd=ğuzumuz huışğuösr^ .uxzu,rz &arhğrıuwrz/ şd irçşxuwrz ihuxzulr=zşğnd^ rzvhti zuşd Vrzuiıuzr uöeşjndkşuz! Buışğ uwi znğ yndlg mg çznğnbşz nğhti ZUK*-r {znğ euğubğ<uz´! Üulnf Kndğ=rnw uxu<zuaşğkndkrdzzşğndz! Kndğ=ru^ nğ 1952-tz r fşğ ZUK*-r uzeus t^ şğmuğ cusuzum mg erıuğmndtğ nğhti eubrz=r auğuduğşdşlşuz iuasuzuhua şğmrğ^ çuwj fşğ<rz ıuğrzşğndz şğmrğg mg ynğqt zşğmuwuzul n_v sruwz nğhti ub.uğauüğumuz musndğ<^ uwlşd nğhti xuösufuğumuz uxuzj=uwrz eşğumuıuğ^ nğ mğzuw uöeşjndkrdz ndzşzul ıuğu,=ubğ<uzuwrz oüzucusşğnd lnd,suz şd eubrz=r nğnbndszşğndz fğuw! Uwi zhuıumrz auizşlnd ausuğ Kndğ=ru sş, muğşdnğndkrdz mnd ıuw rğ hubıhuzumuz uğerdzuçşğndkşuz aö+ğujsuz şd eubrz=tz zşği uöeşjndkrdzg gzeluwzşlnd =upu=umuzndkşuz! Fşaucnpnfr gzkuj=rz muğşdnğ auğjşğtz stmg Kndğ=rnw auduzumuz fşğueuğqz tğ usşğrmşuz {T)-35´ xuösuiuduxzumzşğnd uğıueğndkşuz ,ğuürğ! Rzvhti wuwızr t^ Uzüuğu 2019-rz endği szuju, tğ uwi ,ğuüğtz% xndiumuz uğıueğndkşuz {Ti-400´ aumu+euwrz hubıhuzndkşuz ausumuğüşğ qşx= çşğşlnd huıouxnf! Uzüuğuwr ausnöndsnf^ {T)-35´ ,ğuürğ fşğueuğqg n_v sruwz hrır çuğqğujzt şğmğr +endcr muğnpumuzndkrdzg^ uwl zuşd hrır usğuhzet Kndğ=rnw erğ=g ZUK*-r xuösufuğumuz ausumuğürz st<! Kndğ=rnw pşmufuğndkrdzg mg qüır zuşd zşğüğudndrl Şdğnhuwr hubıhuzumuz şd öihsuz znğ zu.uqşxzndkrdzzşğndz st<! Zu.uüua Tğınpuz çuösrji bşbıu, t^ nğ Şdğnhuwr uzfıuzündkrdzg ecnduğ kt muğşlr t huımşğujzşl uxuzj Kndğ=rnw ünğ,+z suizumjndkşuz! Uzüuğu mg ynğqt çuğşludşl rğ wuğuçşğndkrdzzşğg şdğnhumuz hşındkrdzzşğndz aşı şd fşğub.ndcujzşl Şdğnsrndkşuz aşı şğm.+indkrdzg! Uzüuğuwr fşaucnpnfg Kndğ=rnw ausuğ euğqud uxrk% ub.uğarz jnwj ıulnd^ nğ şğmrğg v'ndöşğ gzmulndrl nğhti sruwz eubrz=r iuasuzuhua uzeus^ uwl m'ndöt gllul arszumuz eşğumuıuğ^ nğ uöeşjndkrdz ndzr ZUK*-r nğnbndszşğndz fğuw! Ktşd {T)-35´ ,ğuürğ fşğueuğqg şd huıcusr<njzşğnd <z<ndsg ıumudrz mg ihuişz wiıum =uwlşğnd^ uwzndusşzuwzrd rb.uzndkrdzzşğnd muğ,r=z uwz t nğ fşaucnpnfg =upu=umuz uxndsnf ,uxuwşj rğ zhuıumzşğndz% Kndğ=rnw xuösufuğumuz zbuzumndkrdzg uzüus sg şdi çşğşlnf sr<uöüuwrz +ğumuğür uxu<rz buğ=şğ!

USZ-r Uğıu=rz ünğ,nj zu.uğuğndkrdzg wuwıuğuğşj^ nğ {Kğusyr ndpr´r iuasuzuwrz uzfıuzündkşuz şd su=iuwrz çnlnğ lruö+ğndkrdzzşğg hrır buğndzumşz szul Auwuiıuzr Auzğuhşındkşuz aimnpndkşuz ıum! Ndubrzmkgzr uwi wuwıuğuğndkrdzg şmud <ğşlnd uwz hzendszşğ^ nğnz= fşğ<rz +ğşğndz luwz =zzuğmndszşğnd uxrk iışp,u, trz Auwuiıuzr st<! {Uöuındkrdz´ quwzuiyrdxr auğjndsrz r huıui.uz% USZ-r Uğıu=rz ünğ,nj zu.uğuğndkrdzg bşbışj^ nğ {Kğusyr ndpr´z usçnp<nfrz mg wuğüt Auwuiıuzr rz=zrb.uzndkrdzg^ anpuwrz usçnp<umuzndkrdzz nd rğuduö+ğndkrdzg$ iuasuzuwrz uzfıuzündkşuz^ su=iuwrz aimnpndkşuz şd çnlnğ arszumuz fuğvumuz nğnbndszşğndz huıui.uzuındz Auwuiıuzr rb.uzndkrdzzşğz şz^ şd uwe imöçndz=g nğşdt qşdnf vr yn.ndrğ!

Şğşduzr st< auzeriudnğuhti çujndsg muıuğndşjud {Nimt ,rğuz´ buğcuzmuğr 23ğe yuxuı+zrz! Uwi ıuğr şdi yuxuı+zg ausu.sçu, t ub.uğar öuzuöuz şğmrğzşğtz çşsueğrvzşğ^ eşğuiuzzşğ^ buğcuzmuğr uğıueğrvzşğ^ =zzueuızşğ nd irğuauğzşğ! Yuxuı+zr ,ğuürğg mg zşğuxzt öuzuöuz euiudnğndszşğnd st< sğjndsuwrz buğcuzmuğzşğnd jndjueğndkrdz şd çuösukrd uwl zu.uqşxzndkrdzzşğ^ nğnz= mşuz=r hrır mnvndrz srzvşd 19 Wndlri! Öndüuaşxuçuğ^ mg muösumşğhndr zuşd suizuürıumuz auğkum sg^ ndğ şğrıuiuğe iışp,uünğ,npzşğ nd uğıueğrvzşğ hrır zşğmuwujzşz rğşzj znğ zu.uür,şğg^ hrır suizumjrz fuğhşındkşuz euigzkuj=zşğnd! Uwi ıuğnduz euıumuösg mg ül.udnğt udiığrujr çşsueğrv Oşir=u Aundöztğ!

Sşiğnh Subınjr uznduz Suışzueuğuzr ağuıuğumvndkrdzg lnwi gz,uwşj Zşğiti Ud$ ?azw$ &Fğtc/ Zşğitişuzr aşprzumu, uzülşğtz ub.uındkrdzg% {A Catalogue of Armenian Manuscripts Sold by London Auction Houses´ &{Lnzınzr uondğer ındzşğndz st< fuouxndu, auwşğtz qşxuürğzşğnd jndjumuürğ´/ .nğuürğnf! Auınğg uxu<rz uzüus mg ausu.sçt Lnzınzr sr<uöüuwrz aşprzumudnğ uondğer ındzşğndz st< fuouxndu, auwşğtz qşxuürğzşğnd şd qşxuürğ huıuxrmzşğnd ürıumuz zmuğuüğndkrdzzşğg% euxzulnf uğct=udnğ upçrdğ% auw qşxuüğuürındkşusç öçupnp aşıuö+ınpzşğndz ausuğ! Ağuıuğumndkrdzg m'usynyt aşprzumr udşlr =uz =uxuindz ıuğnduz aşışdnpumuz ub.uıuz=r uğerdz=g! Uznğ st< zşğuxzndu, şz 1974-2016 kndumuzzşğndz Sotheby's, Christie's, Bonhams şd Sam Fogg uondğer ındzşğndz st< zşğmuwujndu, udşlr =uz 200 auwşğtz qşxuürğzşğnd şd qşxuürğ huıuxrmzşğnd suzğusuiz zmuğuüğndkrdzzşğg! Ürğ=g srucusuzum m'uğcşdnğt Zşğiti Ud$ ?azw$ Zşğitişuzr çuösusşuw zndrğumuz ub.uıuz=g% sr<uöüuwrz uondğezşğnd st< bğ<uzuxndkşuz st< sıu, auwmumuz qşxuürğ cuxuzündkrdzg wuwızuçşğşlnd^ ndindszuirğşlnd şd yuiıuüğşlnd ndppndkşusç! Uwi ağuıuğumndkşusç uwe auğndiı zrdkg udşlr suıvşlr mg euxzuw sr<uöüuwrz ürıumuz auzğndkşuz ausuğ şd mg zhuiıt auwmumuz qşxuüğumuz cuxuzündkşuz aşıuüuw ndindszuirğndkşuz! Jndjumuürğg ağuıuğumndu, t Uğuğuı Ti=roşuz kuzüuğuz-aşıuö+ıumuz mşeğnzr^ rzvhti zuşd çuğşğuğzşğ Fuvt şd Uğlrz İuğünwşuzzşğnd u<umjndkşusç! Auınğr .sçuürğz t Iukşdrm Suzndmşuz^ qşdudnğnpg% Uzuarı :uzöueşuz^ rim ağuıuğumvumuz .sçuürğg% Auwm Ausçuğqndsşuz!

İmrdıuğr İ$ Muğuhşı şmşpşjdnw Mrğumrr ı+zu.sçndkşuz gzkuj=rz ışpr ndzşjud zuşd üzuauıuz=r uğuğnpndkrdz sg! Ausuwz=uwrz ünğ,rv^ İ$ Yğmrv Uöüuwrz Arduzeuznjr Anüuçuğqndkşuz uzeus Smğırv İtğkbrsbt=^ nğ auzğu,uz+k t auwmumuz şmşpşjrzşğnd huısumuz ünw=şğnd^ iğçuöuz rğşğnd şd sbumndkuwrz uğct=zşğnd huahuzndkşuz şd znğnündkşuz çzuüuduxrz st< uzqzndtğ ,uxuwndkşusç^ uğcuzujud Huığruğ= A+ğ {*ğazndkşuz ürğ´rz! Wgzkuji İ$ Huıuğuürz^ İmrdıuğr İndğç Muğuhşı şmşpşjdnw anüşdnğ anfrd Anüb$ I$ Şprbt Fğe$ Ndv=ndzşuz muğeuj {*ğazndkşuz ürğ´g^ nğndz st< Znğrz Usşzuhuındndkrdzg uxuzqzuwuındm üzuauıuz=nf m'uzeğueuxzuğ İtğkbrsbt=r şmşpşjuitğ ,uxuwndkşuz! M'gzeü,tğ nğ uz rğ suizuürıumuz fuğhşındkrdzg r ihui eğu, t fşğuznğnüşlnf Hnlinw auwnj şmşpşjrzşğnd st< huahuzndnp şmşpşjumuz ihuizşğg^ iğçuhuımşğzşğg^ .uvşğg^ snsumulzşğg şd huısumuz zbuzumndkuşsç çuösukrd uwl rğşğ^ öüulr zşğeğnds çşğşlnf auw şmşpşjumuz cuxuzündkşuz huahuzndkşuz! {*ğazndkşuz ürğ´rz st< mg bşbındtğ kt uwi çuğqğ üzuauıuz=g lrnfrz uğeuğujndu, t uwz şğu.ıuürındkşusç nd wuğüuz=nf^ nğ Smğırv İtğkbrsbt=r zmuısusç zşğmuw t ausuwz=tz zşği! Huığruğ= Auwğg mg auiıuıtğ^ nğ irğnf gzeuxu<u, t ışpdnwz anüşdnğ anfrdr şd Kupuwrz :nğandğer uxu<uğmrz% uznğ bznğaşlnf Huığruğ=umuz *ğazndkşuz Ürğg şd supkşlnf^ nğ uz buğndzumt znwz zndrğndsnf ,uxuwşl Auwuiıuzşuwj şmşpşjrrz nd uöüuwrz cuxuzündkrdzg huahuzşlnd ünğ,rz!

Zurğu Smğıvşuz-İrdöst$- Iuğrzşğt r fşğ usğuz usşzuihuindu, mrğumrzşğtz stmg euğqu, t ?ğriıir Huw,uxumşğhndkşuz ı+zg şd uznğ aşı uxzvndu, Fuğeufuxg! Uwi ı+zg ustz uzüus znğ bndzv mg çşğt Şğşduzrz% ynpnjzşğndz^ ağuhuğumzşğndz şd^ ustztz udşlr% suğenj ets=şğndz! Uwi ıuğrz şdi çujuxndkrdz vmuösşj! Fuğeufuxg Auwuiıuzr st< uzjgzşlnd ausuğ çuösukrd üupndkzşğtz^ zuşd% Rikuzhndltz^ öç+iubğ<umuz hınwızşğ muösumşğhndşjuz^ .ndsçşğ cusuzşjrz Şğşduz$$$! Suwğu=upu=g uxud+ışuz muznd. cusşğtz imişul usçnp<nfrz wuzqzndu, tğ <ndğr^ ,r,upr şd ndğu.ndkşuz! I+zumuz +ğg imiud uxınd muznd.^ şğç uğşdnd ouxuüuwkzşğg auörd imiu, trz <şğsujzşl +eg! >ğjuz rz=zubuğczşğg mg lnduwrz Auzğuhşındkşuz ağuhuğumg^ ül.udnğ hnpnıuzşğz nd wndbuğquzzşğg^ muğ,şi ı+zumuz auündiı mg auündşjztrz =upu=rz! ?uzr sg cus wşınw uwe znwz ynpnjzşğz nd ağuhuğumzşğg lşjndşjuz suğenj .uzeufux quwzşğnf^ suzndmzşğnd ndğu. hnxıvnd=zşğnf şd <ndğr brkşğnf! Ül.udnğ cusueğufuwğg çzumuzuçuğ^ Auzğuhşındkşuz ağuhuğumz tğ! Şğşduzr =upu=uhşıuğuzr zu.uqşxzndkşusç muösumşğhndu, ı+zumuıuğndkrdzg auöuğudnğ =upu=ujrzşğ şd öç+iubğ<rmzşğ ausu.sçu, tğ =upu=r iğırz st<! Şğucbındkrdzg^ çşsumuz şlnwkzşğg^ <ğuwrz .upşğg şd yğyndğr ndğu. skznlnğıg ağuhuğumg fşğu,u, trz rimumuz çuj+kşuw ı+zu.sçndkşuz! Suzndmzşğ^ şğrıuiuğezşğ^ gzıuzr=zşğ^ ıuğşjzşğ% çnlnğg znwz .uzeufuxndkşusç mg suizumjtrz ı+zrz^ uxuzj ıuğr=uwrz mus gzmşğuwrz ıuğçşğndkşuz! Işp-ışp <ndğr enwlşğg mg yn.uğrzndtrz <ğuwrz uığouzumzşğnf^ rim suzndmzşğnd ,r,upg şğmuğ uışz mg buğndzumtğ uğquüuzüşl yğyndğr ihrıum ushşğndz st<! Çuwj Fuğeufuxg sruwz Auzğuhşındkşuz ağuhuğumrz st< vtğ! ?upu=r^ zuşd üğşkt çnlnğ kupusuişğnd^ Auzğuhşındkşuz çnlnğ suğöşğnd st< muğşlr tğ ışizşl znwz ndğu. ışiuğuzzşğg! Uwürzşğnd^ çumşğnd^ ynpnjzşğnd st< <ndğnf .upujnp şğu.uzşğg muğ,şi +ğnduz ül.udnğ eşğumuıuğzşğz trz^ srzv sş,şğg chrınf mg aşışdtrz uznzj uzanü ndğu.ndkşuz! Gzeauzndğ skznlnğıg suğermg umusuw mg fuğumtğ ı+zumuz ığusueğndkşusç! Fşğ<rz ıuğrzşğndz iumuwz^ Şğşduzr st< uwl üşpşjrm şğşdnwk sgz ul udşlr mg wiıumuzuw! Buçukufşğ<şğg gzıuzr=nf mus çuğşmuszşğnf sruirz uzjgzşlnd sbumnwkg ıuğndt ıuğr udşlr m'uğsuıuzuw! Uğetz Ndğçuktz imişul sş, uxşdığumuz mşeğnzzşğndz st< öüulr ub.ndcndkrdz mg ırğt! Gzıuzr=zşğ mg muıuğşz rğşzj üzndszşğg% huığuiındşlnf buçuk şd mrğumr +ğşğg =upu=tz endği mus auğuöuızşğnd aşı uzjgzşlnd! Buışğnd rz=zubuğczşğg m'ndppndrz ethr İşduz^ Erlr<uz^ Uhuğuz^ ;upmuqnğ mus sşğqumuw öç+iufuwğşğ^ rim ndğrbzşğ mg zu.gzığşz szul suwğu=upu=rz st<% öç+izşlnf uwürzşğndz st<^ uwjşlşlnf iğouğuzzşğ mus huğöuhşi +ğg uzjgzşlnf gzıuzr=r uzeuszşğndz aşı! Fuğeufuxg muğ,şi ustztz üşpşjrm mşğhnf mg jnlujzt uwi ynyn.ndkrdzg! I+zg sruwz <ndğnf örğuğ kğ<şlnd uduzendkrdz vt! Uz zuşd uxrk t ındzşğtz endği üulnd^ çuğşmuszşğnd aşı +ğ sg çuczşlnd^ şğu.uzşğndz uzanü huaşğ huğüşdşlnd şd ux+ğşuwr ıupındmtz =uzr sg cus aşxuzulnd! Uwi çnlnğrz st< üzuauışlr t zuşd Şğşduzr =upu=uhşıuğuzr s+ışjndsg! Fşğ<rz ıuğrzşğndz suwğu=upu=rz st< auzğuwrz ı+zumuıuğndkrdzzşğndz muösumşğhndsg öüulr+ğtz öuğüuju, t! Fuğeufuxr uwi ıuğnduz sr<njuxndsg şdi uwe .zus=r nd muösumşğhşul ub.uıuz=r üşpşjrm +ğrzumz tğ! *ğnduw fşğ<udnğndkşuz <ndğr brkşğg eueğşjuz^ şğucbındkrdzg lxşj^ rim Auzğuhşındkşuz ağuhuğumg euğqşul fşğuüıud rğ ux+ğşuw ersuü,ndkrdzg^ iumuwz suwğu=upu=g wu<npşjud rğ çzumrvzşğndz şd ardğşğndz huğüşdşl sruirz ndğu.uzulnd huğö auonw=g^ usşzu<şğs^ usşzuündzşp şd suğermg rğuğnd s+ışjznp +ğşğtz stmg!

Umuz<zşğndi st< mg azvt zbuzudnğ ubndp (ğrmrz zbuzudnğ üuzüuıg$ Stmndz auöuğ qr şd <nğr^ stmndz nv auı sg ndl^ nv ul suür^ stmndz auöuğ eşmuz nimr^ stmndz nv ynp sr hprzqr stmndz auöuğ auı suğüuğrı^ stmndz nv rim ndlndz= mus uhumr! Ub.uğar iışp,ndu, +ğtz r fşğ uzuğeuğndkrdzg mg ırğt suğenj sr<şd! (ğrm rğudndz= ndztğ üuzüuışlnd! Suğeuitğ rğ irğıg vtğ auzendğcşğ nğ uwz=uz yuğkus sş,uauğndiırz =nf uwz=uz kbndux $$$BUĞ