ՆՈՐ
ԼՈՒՐԵՐ    ՅՈՒՇԱՏԵՏՐ     ԳԻՐՔԵՐ   ԱՐԽԻՒ   ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ     ՆԱՄԱԿ ԽՄԲԱԳՐՈՒԹԵԱՆ  
Share on Facebook Share on Twitter Share via e-mail
82. Տարի ԱՐԽԻՒ - 30 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2021 © NorMARMARA 2001 - 2020
Share on Facebook Share on Twitter Share via e-mail

ԳԻՐՔ

RHĞUARS ÜULGZ ZNĞ HUWSUZZŞĞ MG EZT

AUWUİIUZR UX>ŞD

Zu.uüuar çuzçşğ Rhğuars Üulgz şğtm auw-kğ=umuz wuğuçşğndkrdzzşğnd znğ öuğüujndszşğg lndiuğqumr ıum uxud aşxuışirluwrz wuwıuüğr sg gzkuj=rz! Sşğ gzkşğjnpzşğg ,uz+k şz nğ fşğ<rz =uzr sg buçukzşğnd gzkuj=rz uwi auğjg çudumuz ub.nwc =zzuğmndszşğnd ousçuw çuju, t nd mg .+indr Fğuiıuzr Fuğvuhşır sr<znğendkşusç auw-kğ=umuz wuğuçşğndkrdzzşğg çzumuznzujzşlnd znğ ünğ,gzkujr sg suirz! Uğeuğşd^ Rhğuars Üulgz znwzhti şğtm auzüusuzulrj mşğhnf .+işjud uwi ktsuwr suirz^ zbşlnf nğ kğ=umuz mnpsg imöçndz=nf eğumuz ığusueğndkrdzzşğ ndzr wuğuçşğndkrdzzşğg çzumuznzujzşlnd auğjr bndğ<! Wrbşjzşlnf nğ 1992rz Auwuiıuzr aşı wuğuçşğndkrdzzşğg eueğu, trz nd auw-kğ=umuz iuasuzg yumndu, tğ Puğuhupşuz huışğuösr huıouxnf^ Üulgz giud nğ arsu uwe auğjg lnd,ndu, t^ aşışduçuğ nğşdt .nvgzennı vmuw!

{Sruwz kt Puğuhupşuz auğjnf eşx muz auğjşğ^ nğnz= lnd,nds mg huauz<şz! Ktşd Puğhuupr st< örzuendl wuwıuğuğndu, t^ çuwj ux uwi+ğ Auwuiıuzr nd Uığhtwouzr sr<şd .upupndkşuz huwsuzuürğ vt iınğuüğndu,! Uzağucşbı t nğ uwehrir huwsuzuürğ sg iınğuüğndr! Gze nğnds uwe yuiıukndpkg uzağucşbı t kt_ Auwuiıuzr^ kt_ Uığhtwouzr^ kt_ Mnfmuir nd usçnp< ıuğu,=ubğ<uzr ausuğ! Huwsuzzşğg çzumuzuçuğ htı= t =zzuğmndrz nd uğcuzuzuz şğmnd mnpsşğnd auduzndkşuz´^ erışl ındud Rhğuars Üulgz!

Giı rğşz^ muğşdnğ vt kt mnpsşğg r#zv qşduvuynf mg auzerhrz! {Muğşdnğ ul vt kt uırmu m'glluw SUMr^ Srzi=şuz :sçumr ausuzu.uüuazşğnd anfuzrr zşğ=şd^ kt nv ıuğu,=ubğ<uzuwrz uwl eşğumuıuğzşğnd zşğüğudndsnf! Muğşdnğz uwz t nğ huwsuzuürğg glluw^ Uığhtwouz auiıuıt öuwz^ rim Auwuiıuz gzendzr! Uwihti .zerğg usçnp<ndkşusç lnd,ndu, m'glluw nd stm mnps mg eğndr´^ şöğuyumşj Üulgz!


HUAVTLR MĞUM MG CUWK?R USZ-R ETS


Rzvhti üğu, trz= uğetz^ Usşğrmuwr Zşğmuwujndjrvzşğnd ındzg nğnbnds sg gzendzu, tğ nd huauz<u,% nğ aşıu=zzndtğ Usşğrmuwtz zşği {Ünğb üuwlşğ´nd ünğ,ndztndkrdzg^ obendtğ uznğ çndz auzüusuz=g! Uwi öuğüujndsg sş, upsndm çuğqğujndj St-At-Ytumuz bğ<uzumzşğt zşği! Mndiumjndkşuz uxu<znğe Itfltk Huavtlr mğum cuwk=şj Usşğrmuwr ets nd giud nğ Kndğ=ru-Usşğrmu wuğuçşğndkrdzzşğg huıuze szuju, şz ünğ,gzkujr sg st<^ nğ zşğaum t çuğşmusndkşuz nürrz nd eubzumjuwrz çuğnwumuzndkşuz! {Kndğ=ru Usşğrmuwr 51ğe zuauzüg vt^ üupndkg vt^ vr mğzuğ erıuğmndrl nğhti uğçuzşum şd ünpjndu, mus= ndzşjnp hşındkrdz sg! Kndğ=ru lrnfrz uzmu. t´^ gzeü,şj uz!


EUIUĞUZG QŞX? EĞUD ÖT?TĞRU T*ÖR ND

T?ĞTS INDSUZLGR RZV?ŞĞNDZ FĞUW


{Um+i´r .sçuürğ Ağuze Irz=r ihuzndkşuz euıu=zzndkşuz ,rğtz zşği uz<uındu, tğ zu.mrz euıudnğ Öt=tğru T+ör nd T=ğts Indsuzlgr suirz sşpueğumuz kpku,ğuğg! Uwi şğmnd=g zşğmuwri mg üızndrz yu.ndiır st<! Rikuzhndlr 14ğe şpşxzueuı uışuzg şğtm forx sg uğqumşlnf qşx= eğud şğmnd=r rzv=şğndz fğuw!

Zu.uhti^ uwl forxzşğnf euıuğuzg qşx= eğu, tğ zuşd uwl usçuiıuzşulzşğnd rzv=şğndz fğuw! Uznz= znwzhti yu.ndiır st< şz nd vşz zşğmuwuzuğ euıuğuz!


EUDRK I*ZNWŞUZ% QŞĞÇUMULNDU#;$$$


Auwmumuz upçrdğzşğ mg üğşz nğ qşğçumulndu, t Auwuiıuzr Hubıhuzndkşuz zu.mrz Zu.uğuğ Eudrk I+znwşuz! I+znwşuz nğ Puğuhupşuz huışğuösr +ğşğndz Hubıhuzndkşuz Zu.uğuğ tğ^ mg sşpueğndr ötz=r suıumuğuğsuz huwsuzuüğşğnd uxzvndkşusç çujndu, aşıu=zzndkşuz uğerdz=zşğnf! Uöüuwrz Uzfıuzündkşuz ;uxuwndkrdzg ktşd hubı+zumuz aupnğeuüğndkrdz vt ağuhuğumu,^ çuwj zuşd vt aşğ=u, I+znwşuzr qşğçumulndkşuz lndğg! Kşğkşğg mg üğşz nğ .ndöuğmndkrdzzşğ şpu, şz I+znwşuz^ zuşd xuösumuz +endcr zu.mrz hşı Udşır= Sndğuışuzr^ ül.udnğ ağusuzuıuğndkşuz hşır ışpumul İışyuz Üuliışuzr çzumuğuzzşğndz st<!


SUAUJU; T

YUĞUOUZNFR NĞERZ


?rwşdr st< suauju, t İndğtz Yuğuouznf^ nğerz ub.uğauaxvum çşsueğrv^ uğndşiıuütı İtğmtw Yuğuouznfr! İndğtz Yuğuouznf 63 ıuğşmuz tğ^ znwzhti çşsueğrv^ rzvhti rğ auwğg! Suanduz lndğg ağuhuğumndşjud İtğmtw Yuğuouznfr uznduz ındz-kuzüuğuzr Ersuışığ-r hubı+zumuz muw=t<rz fğuw! Lndğrz mjndşjud zuşd uwz zusumg^ önğ Yuğuouznf 1974r Wndzrirz çuzıtz pğmu, tğ rğ nğednwz! 1955rz Yuğuouznf usndizuju, tğ xndi erduzuütı İftkluzu Bvtğhukrdnd=r eiışğ aşı şd 1958rz lnwi ışiu, tğ uznzj nğerz% İndğtzg! Lndiuzmuğrz st< auwğ şd nğer Yuğuouznfzşğz şz!


İŞHIŞSÇŞĞŞUZ MUĞOUIŞD UWLŞDİ NÜŞÖRZNP

 UWJŞLNDKRDZİ AUWUİIUZ

Üğşj% WUMNÇ IRDZŞUWŞUZ


«Ծաղիկ»-ի երկրորդ հաճելի հանդիպումը կայացաւ դարձեալ ՀՀ ԱԺ-ի 8-րդ գումարման «Քաղաքացիական Պայմանագիր» խմբակցութեան պատգամաւոր, Լիբանանի եւ սփիւռքահայութեան շատ հարցերու քաջածանօթ Վիգէն Խաչատրեանի հետ, 20 Սեպտեմբերի յետմիջօրէին:

Ասպարէզով ան ճարտարագէտ, Երեւանի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտը աւարտած երկրաչափ, խորհրդային տարիներէն մինչեւ անկախութեան ժամանակները կարեւոր դիրքեր զբաղեցուցած, ինչպէս՝ 1990-ին ընտրուած ՀՀ ԳԽ պատգամաւոր, 1994-ին՝ ՌԱԿ-ի հիմնադիր եւ անոր քաղաքական խորհուրդի նախագահ, 1994-1995-ին՝ ԳԽ Սահմանադրական յանձնաժողովի անդամ, 1995-ին՝ ՀՀ ԱԺ պատգամաւոր, ԱԺ պետական-իրաւական հարցերու մշտական յանձնաժողովի փոխնախագահ, 1998-ին՝ ՀՀ նախագահի թեկնածու, այլեւ ներհուն քաղաքագէտ մը, որուն քաղաքական մեկնաբանութիւնները, իր հետ կատարուող գրեթէ ամէնօրեայ հարցազրոյցները կարելի է համարել բարձրադիր նշանաձողը հայ քաղաքական միտքի ու ողջմտութեան: Ան իրօք ուղեցոյց կը հանդիսանայ Հայրենիքի տագնապներով ապրող-տառապող ողջ սերունդներուն համար: Կարճ խօսքով՝ քաղաքական առողջ միտքի ուսուցիչն է Վիգէն Խաչատրեան, ե՛ւ մտաւորական, որ մոխրագոյնին մէջէն ճարտարօրէն կարենալով դուրս բերել ճերմակին ու սեւին նրբերանգները, գիտէ ի ցոյց դնել տարբերութիւնը ընդդիմութեան ու ռեւանշիզմի. ռեւանշիզմ՝ որ ըստ քաղաքագէտ Խաչատրեանի, փոխանակ անիկա ներկայիս կառուցողական ընդդիմութիւն մ'ըլլալու եւ հայրենաշէն գործունէութիւն ծաւալելու, միտուած է միշտ խուճապ, անվստահութեան մթնոլորտ, անտեղի ու խոշորացուած սարսափ եւ արհաւիրք տարածելու ժողովուրդին մէջ...:

Բաց աստի, Վիգէն Խաչատրեան ողջախոհութեան մարդն է, առողջ գաղափարախօսութեան մարդը, որուն ներկայութիւնը ԱԺ-էն ներս, կը խորհիմ որ խոշոր նպաստ մըն է երկխօսութեան ու համերաշխութեան իրաւ ջատագովներուն համար:

 Նման պատկառազդու անձնաւորութեան մը հետ «Ծաղիկ»ի զրոյցը կեդրոնացաւ ոչ միայն հայրենական իրադարձութիւններու, այլեւ Սփիւռքի տարբեր համայնքները յուզող հարցերու վրայ:   

«Ծաղիկ»-ի սեպտեմբերեան Հայրենիք այցելութիւնը աւարտեցաւ 21 Սեպտեմբերի երեկոյեան Անկախութեան հրապարակին վրայ տեղի ունեցած Հայաստանի անկախութեան 30-ամեակի յայտագիրի ըմբոշխնումով: Պետական աւագանիին՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի, ՀՀ նախագահ Արմէն Սարգսեանի, ՀՀ ԱԺ-ի նախագահ Ալէն Սիմոնեանի եւ այլ պետական այրերու ներկայութեան, արտերկրէն՝ Լիբանանէն, Սուրիայէն, Միացեալ Նահանգներէն, Ռուսաստանէն, Իրանի Իսլամական Հանրապետութենէն, Յորդանանէն,արաբական Ծոցի երկիրներէն եւ այլ բազմաթիւ քաղաքներէ ժամանած բազմահազար հայորդիներ ապրեցան հոգեպարար պահեր՝ հնչիւններու ներքոյ «Մեր Հայրենիք» օրհներգի, օրուան պատշաճ, լուրջ ու դասական եւ բարձրորակ գեղարուեստական յայտագրի ունկնդրութեամբ: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան, Արցախեան 44-օրեայ պատերազմին զոհուած հայ զինուորներու անմեռ յիշատակին մէկ րոպէ յոտնկայս յարգանքի կոչ ընելէ ետք, արտասանեց Յովհաննէս Թումանեանի 1915-ին գրած «Հայրենիքիս Հետ» բանաստեղծութենէն հատուածներ: Վարչապետին խօսքը ընդգրկեց հետեւեալ տողերը. «...Մենք մեր պարտութիւնը պիտի փոխակերպենք յաղթանակի, բայց պիտի փոխակերպենք նաեւ յաղթանակի մեր բանաձեւը, որովհետեւ պատմութիւնը ցոյց է տուել, որ յաղթելու համար պարտադիր չէ, երբեմն նոյնիսկ պէտք չէ յաղթել ուրիշներին: Յաղթել նշանակում է՝ յաղթել յուսահատութեանը, յաղթել անելանելիութեանը, յաղթել ճակատագրին, յաղթել մահուան»:

«-Արդարեւ Յովհաննէս Թումանեանի «Հայրենիքիս Հետ» բանաստեղծութիւնը, որ գրուած է 106 տարի առաջ, ճիշտ այսօրուան համար է նաեւ գրուած»,- հաստատեց վարչապետ Փաշինեան, որ արտասանեց բանաստեղծութենէն հատուածներ.-


Բայց հին ու նոր քո վէրքերով կանգնած ես դու կենդանի,

Կանգնած խոհո՜ւն, խորհըրդաւոր ճամբին նորի ու հընի.

Հառաչանքով սըրտի խորքից խօսք ես խօսում Աստծու հետ

Ու խորհում ես խորին խորհուրդ տանջանքներում չարաղէտ.

Խորհում ես դու էն մեծ խօսքը որ պիտ' ասես աշխարհքին

Ու պիտ' դառնաս էն երկիրը, ուր ձըգտում է մեր հոգին –

                         Յոյսի՜ հայրենիք,

                         Լոյսի՜ հայրենիք:


Ու պիտի գայ հանուր կեանքի արշալոյսը վառ հագած,

Հազա՜ր-հազար լուսապայծառ հոգիներով ճառագած,

Ու երկնահաս քո բարձունքին, Արարատի սուրբ լանջին,

Կենսաժըպիտ իր շողերը պիտի ժըպտան առաջին,

Ու պոէտներ, որ չեն պըղծել իրենց շուրթերն անէծքով,

Պիտի գովեն քո նոր կեանքը նոր երգերով, նոր խօսքով,

                         Իմ նո՜ր հայրենիք,

                         Հըզօ՜ր հայրենիք...


Վերջին երկու տողերն են որ պիտի մնան ու յաւերժ ղօղանջեն՝ հայ ժողովուրդի անմարելի տեսլականն ու լինելութեան հզօր կամքն ու հաւատքը:

«Ծաղիկ» Գրական Ազգային հանդէս – Պէյրութ

(Շար. 2 եւ վերջ)   


XNDBUZ IRDÖMRDZ%

TİUŞUZ FUĞCUĞUZR LRİTR ÇUCZR ZNĞ IZ*ĞTZ


Tiuşuz fuğcuğuzr lritr çucrzg ndzr znğ ız+ğtz sg! Kupuwrz :nğandğer ağudtğrz gzeuxu<şlnf^ uwe hubı+zg iıuzqzşj Xndbuz Irdömrdz^ nğ uihuğtönf çzuürındkşuz ynğquxnd ndindjrv sgz t! Zu.mrz ız+ğtzndar Uözrd Mrdğmtz^ ıuğr sg hubı+zufuğşlt şı=^ ndindszumuz znğ ıuğşbğ<uzrz uwi muğşdnğ huğıumuzndkrdzg yn.uzjşj Hğ$ Xndbuzrz!

?uzr sg buçukt r fşğ ışpşum trz= nğ Hğ$ Xndbuz Irdömrdz hrır iıuzqztğ ız+ğtzr hubı+zg^ çuwj mg ihuitrz= nğ zbuzumndsg auiıuındtğ Mğkumuz Iz+ğtzndkşuz mnpst! Uwi uxınd fudşğujndsg şpud nd uauduirm znğ ız+ğtzg uwlşdi hubı+zuhti iıuzqzşj rğ huğıumuzndkrdzzşğg!

Xndbuz Irdömrdz ,zu, t Rikuzhndlr st<! Ndiuzu, t Htöuöşuz^ wşınw Mşeğnzumuz fuğcuğuzr st<! Fmuwndu, t Rikuzhndlr ausuliuğuzr Çzuürındkşuz )u=rdlkttz! Ub.uıu, t Hnsnzkr S.rkuğşuz fuğcuğuzr st<^ nğhti çzuürındkşuz ndindjrv! Euiuduzendkrdzzşğ gğu, t zuşd ausuliuğuzr mus lritr sırj =zzndkrdzzşğnd huığuiındnp ubumşğızşğndz! Auiıuıu, t wuındm euigzkuj=zşğ^ auzeriuzulnf zuşd ausumuğünp!

Uwcs huıui.uzuınd znğ hubı+z sg mg fiıuandr rğşz şd uz mg iıuzqzt euğudnğ Tiuşuz fuğcuğuzr lritr çuczr ız+ğtzndkrdzg!

Mg bznğaudnğşz= örz=z nd mg supkşz= çu.ıuçşğ glluw rğ zbuzumndsg^ ndzşzuw çşpndz şd uğerdzubuı ünğ,ndztndkrdz!


AUWUİIUZJR İRĞNDU; ŞĞÜRV AUWMNZ

ZNWZHTİ ?NĞNZUWR ÖNA


?nğnzuwr ausuouğumg mg buğndzumt ecçu.ıujzşl auöuğudnğ gzıuzr=zşğ! Ustz uzüus iğır judnf mg üğşz= suzudu_ze şğç ,uz+k t önag nd uzcusuzum t rğ mnğndiıg! Şğtm uwehrir +ğşğtz stmz tğ! Uxınd^ şğç auörd ıhuğuz pğmu, trz= kşğkg^ auwuiıuzşuz lğuınd upçrdğzşğ aupnğeşjrz nğ ?nğnzuwr aşışduz=nf suauju, tğ irğndu, şğürv Auwm+ &Auwm Wumnçşuz/!

Auwm+ gzeustzg 44 ıuğşmuz tğ nd şğmnd buçuk uxu< fuğumndu, tğ uzr,şul cuağnf! S+ıudnğuhti ıuig +ğ uxu< ışpuyn.ndu, tğ arduzeuznj% şğmmnpsuzr ,uzğ kn=uçnğçr u.ınğnbndsnf! Sr=uwtlşuz arduzeuznjr çcrbmzşğg muğşlr nd uzmuğşlr ustz rzv gğrz irğndu, şğüvr mşuz=g yğmşlnd ausuğ^ çuwj$$$ uhuğerdz! Uğetz şğmnd-şğş= +ğ uxu< üğndşjud nğ uznğ s+ı zşğ=rz ünğ,uğuzzşğg imiu, trz stm ux stm buğ=t şllşl^ =uzr nğ kn=şğg 90 ınmninf u.ıuauğndu, trz nd kkndu,rz vtğ suıumuğuğndşğ! Srujndu, tğ uğaşiıumuz bzvuxndkşuz iuğ=rz nd çnlnğg ağub=r mg ihuitrz! Jud+=^ huıuaşjud ustztz uzçupqulrz nd irğndu, şğürvg şğtm^ cusg 12$00r bndğ< rğ anürz uduzeşj arduzeuznjrz st<!

Şğtm usçnp< ausujuzjg npnpndu, tğ şğüvr suirz iğıu.+irm üğuxndszşğnf! Auwuiıuzr uxu<rz ets=şğg% Fuğvuhşı Zrmnl Yubrzşuz nd Zu.uüua Uğstz İuğüişuz judumjuüğşğ ndpuğmşjrz şğüvr gzıuzr=rz!

44usşuw uğndşiıuütıg nğ 10 ıuğşmuz nğer sg ndzr^ =uzr sg ıuğr uxu<^ zmuğuauzu, tğ ışiuanlnfum sg^ ndğ ül.udnğ aşğnig nğerz tğ^ rim rz= aşxndtz mg .+itğ nğednwz aşı^ mg ynğqtğ uznğ huısşl kt rzvht#i m'ndötğ euiıruğumşl öuwz şd rzvhrir uğct=zşğ işğsuzşl nğednwz st<! :nğrsuiı trz rğ giu,zşğg nd arsu u_l udşlr m'uğcşdnğndrz rğ uzcusuzum suanf!

Rimuhti çuğqğnğum şğürv nd şğucrbı tğ Auwm+$ srbı huw=uğşjud uznğum şğucbındkşuz ets^ iışp,şj sşpşer nd wndöşj^ şğüşğnf rğ anürz çujud suğenj! Şğçş= ındğ= vındud =upu=umuz .upşğnd^ vmuzüzşjud iu mus zu mndiumjndkşuz mnp=rz nd {vfuouxşj´ rğ uğndşiıg^ uwl szuj uzeuduouz auw^ uzsuaujud rğ şğucbındkşusç!

Uwi+ğ^ 30 İşhışsçşğrz^ Anüşauzüiışuz wuındm muğü hrır muıuğndr Şğşduzr İ$ Wnfauzzti şmşpşjdnw st<^ rim fupg% 1 Anmışsçşğrz^ {Uğus :uvuığşuz´ ausşğüuiğuarz st< sbumndkuitğzşğ hrır muğşzuz fşğ<rz ağucşbıg ıul irğndu, şğüvrz! Wndpuğmudnğndkrdzg hrır muıuğndr cusg 14$00rz!

Wrbşjzşz= nğ Auwm+ Auwuiıuzg zşğmuwujndju, tğ Şdğnfrörnzr st< nd üğudu, tğ 8ğe ışpg! Rğ uzcusuzum suanduz uxkrd fbıumjumuz üğuxnds sg ağuhuğumndşjud zuşd Şdğnfrörnzr hubı+zumuz muw=t<rz fğuw!